چه زمانی برای جذب سرمایه استارتاپ شما مناسب است؟

 

جذب سرمایه برای استارتاپ یک فرایند منحصر به فرد برای خود آن استارتاپ است؛ یعنی زمان مناسب برای جمع‌آوری حمایت‌های مالی یک کسب‌وکار، با توجه به بیزینس پلن و محصولی که ارائه می‌دهد، مخصوص به خود آن استارتاپ بوده و در هر کسب‌وکاری نسبت به کسب‌وکار دیگر متفاوت است.

جذب سرمایه و جمع‌آوری مالی یا به اصطلاح، فاندریزینگ، یکی از قسمت‌های مهم اکوسیستم کارآفرینی به شمار می‌رود که در نوع خود، چالش قابل توجهی محسوب می‌شود.

قبل از اینکه به زمان مناسب برای جذب سرمایه استارتاپ‌ها بپردازیم، باید یک قدم عقب‌تر بیاییم و این سؤال را مطرح کنیم که اصلا جذب سرمایه برای یک استارتاپ مناسب است یا خیر؟ آیا همه استارتاپ‌ها باید در آغاز راه به جذب سرمایه اقدام کنند یا اینکه بدون جمع‌آوری مالی نیز می‌توانند روند توسعه خود را به انجام برسانند؟

آیا هر استارتاپی به جذب سرمایه نیاز دارد؟

هر استارتاپی داستان مخصوص به خود را دارد و ممکن است در فرایند شکل‌گیری و توسعه خود فراز و نشیب‌های متفاوتی را پشت سر بگذارد، بنابراین پیچیدن یک نسخه واحد برای این کسب‌وکارهای نوپا منطقی به نظر نمی‌رسد و نمی‌توانیم در یک حکم کلی بگوییم که هر استارتاپی باید حتما جذب سرمایه داشته باشد.

فاندریزینگ به همان اندازه که می‌تواند به رشد و توسعه یک کسب‌وکارکمک کند، خطرآفرین نیز خواهد بود و عدم بودجه‌بندی مناسب و زمان‌بندی درست برای صرف هزینه، منجر به ریسک‌های بزرگی می‌شود که گاهی اوقات استارتاپ‌ها را به مرز شکست نزدیک خواهد کرد.

بنابراین در پاسخ به این سؤال که آیا همه استارتاپ‌ها باید جذب سرمایه داشته باشند باید بگوییم خیر، همه استارتاپ‌ها در بدو فعالیت خود به جمع‌آوری مالی نیاز نداشته و می‌توانند به صوت بوت‌استرپ کار خود را انجام دهند. جمع‌آوری سرمایه زمانی می‌تواند مفید باشد که برنامه مناسبی برای آن وجود داشته و به اصطلاح توجیه داشته باشد؛ در غیر این صورت باعث تصمیم‌گیری‌های بلندپروازانه می‌شود و استارتاپ‌ها را متضرر خواهد کرد.

جذب سرمایه بذری

سرمایه بذیری اولین مرحله جذب سرمایه و در عین حال پیچیده‌ترین بخش آن به شمار می‌رود. فرقی نمی‌کندکه سرمایه بذری استارتاپ‌تان را به صورت بوت‌استرپ یا از خارج سازمان‌تان تهیه کنید؛ این مرحله پیچیده است، زیرا قرار است دیگران را متقاعد کنید که کسب‌وکار شما ارزش سرمایه‌گذاری دارد. عموما از سرمایه بذری برای ساخت ایده و اعتبارسنجی پتانسیل بازار استفاده می‌شود. یعنی در این مرحله باید مراحل ساخت MVP و اعتبارسنجی آن در بازار انجام شود. زمان مناسب برای جذب سرمایه بذری به طور معمول زمانی می‌توانید برای جذب سرمایه در مرحله بذری اقدام کنید که سه شرط زیر را محقق کرده باشید:

1-به یک MVP (محصول کمینه) رسیده باشید. البته این شرط به معنای داشتن یک نمونه اولیه کامل نیست؛ اما باید در محصول اولیه‌ای که ارائه می‌کنید، ایده خود را اصلاح کرده باشید و نشان دهید که این محصول می‌تواند مشکل افرادی از جامعه را حل کند.

2- موفق به جذب مشتری شده باشید. در این مرحله باید به یک فرمول قابل اثبات و قابل تکرار برای جذب مشتری دست یافته باشید؛ فراموش نکنید که منظور از مشتری اقوام و آشنایان شما نیستند، بلکه باید مشتریان واقعی را در دایره مخاطبان خود داشته باشید.

3- به یک پلن تجاری قوی دست پیدا کرده باشید. مدل تجاری شما باید شامل برنامه‌ریزی برای توسعه، بررسی رقبا، پایش بازار و معیارهای اصلی کسب‌وکارتان باشد.

جذب سرمایه در سری A /  B

جذب سرمایه رشدی (Growth capital) که به نام سری A و B شناخته می‌شود، زمانی باید انجام شود که یک استارتاپ به تناسب محصول در بازار رسیده و کانال‌های مالکیت خود را ایجاد کرده باشد. در این مرحله استارتاپ‌ها به مرحله بزرگی می‌رسند و طبیعتا برای توسعه برنامه تجاری خود و دسترسی به شبکه گسترده‌تری از مشتریان، به سرمایه بیشتری نیاز خواهند داشت.

استارتاپ‌هایی که در مسیر رشد قرار می‌گیرند، بازار بزرگ‌تری را در مقابل محصول خود پیدا می‌کنند و در نتیجه باید تیم خود را گسترش بدهند و تعداد کارمندان بیشتری را جذب کنند. به همین دلیل نیز جذب سرمایه سری A و B در راستای توسعه بازار و کسب‌وکار انجام می‌شود.

جذب سرمایه در سری C / D

جمع‌آوری مالی در سری C / D برای آن دسته از کسب‌وکارها ضروری است که در بازار مورد نظر خود سرآمد شده‌اند و اکنون به دنبال فتح بازارهای جدید هستند. این دسته از استارتاپ‌ها عموما در راه یونیکورن شدن قرار دارند و طبیعی است که برای طی کردن این مسیر به سرمایه‌های بزرگی نیاز داشته باشند. ضمن اینکه حفظ موقعیت برتر خود و رقابت با سایر کسب‌وکارها هم نیاز به هزینه‌های بیشتری دارد و بنابراین سرمایه‌گذاری در این مرحله برای‌شان توجیه‌پذیر است.

چه زمانی برای جمع‌آوری مالی آماده هستید؟

قبل از اینکه وارد رینگ شده و در مقابل سرمایه‌گذران بایستید و تیم و ایده خود را به منظور جذب سرمایه معرفی کنید، باید اطمینان حاصل کنید که آماده جذب سرمایه هستید. برای اطمینان از این امر باید مراحل زیر را طی کرده باشید:

آماده ارائه در مقابل سرمایه‌گذاران باشید

بسیاری از استارتاپ‌ها هنگام تصمیم‌گیری برای جذب سرمایه، تنها به فرایند جمع‌آوری مالی و پیدا کردن سرمایه‌گذاران فکر می‌کنند؛ در حالی که عدم آمادگی در مقابل سرمایه‌گذاران، باعث شکست آنها در این فرایند می‌شود.

یک استارتاپ هنگامی که در مقابل سرمایه‌گذار قرار می‌گیرد باید آماده پاسخگویی به سؤالات متداول آنها باشد. برای این کار نیز باید کسب‌وکار خود را زوایای متعدد مورد بررسی قرار داده و همه جوانب آن را در نظر بگیرد. بر این اساس قبل از هر چیز باید راجع به صنعتی که در آن فعالیت می‌کند، اطلاعات لازم را کسب کرده و اندازه بازار و شرایط رقبا را در نظر بگیرد.

از سوی دیگر معرفی درست محصولات و خدمات را هم باید در نظر گرفت که این معرفی نیاز به شناخت درست یک کسب‌وکار از خودش دارد. یکی از نکات دیگری که در جذب سرمایه استارتاپ باید مد نظر قرار داد، مشخص بودن فرایندهای مالی و شرایط سهام‌دارن شرکت است که طبیعتا از سؤالات متداول سرمایه‌گذاران است و باید پاسخ روشنی را برای آن داشت.

تحقیقات سرمایه‌گذار

یکی از نکاتی که در فرایند جذب سرمایه باید در نظر داشته باشید، تحقیقات سرمایه‌گذار است؛ به این معنا که باید مشخص کنید به دنبال کدام یک از انواع سرمایه‌گذار هستید. عموما سرمایه‌گذاران به رغم تفاوت‌هایی که با هم دارند، در یک چیز مشترک هستند: همه آنها به دنبال کسب‌وکارهایی هستند که نرخ بازگشت سرمایه آنها بیشتر باشد.

بر همین اساس، انواع مختلف سرمایه‌گذاران در نهایت تیمی را انتخاب می‌کنند که بازار هدف مناسب‌تری داشته باشد، انگیزه آن بالا باشد، پلن تجاری آن مشخص بوده و در نهایت بتواند به فروش بیشتری دست پیدا کند.

هنگامی که موارد فوق را آماده کردید و به دنبال سرمایه‌گذار بودید، باید تحقیق کاملی درباره گروه‌های متعدد سرمایه‌گذاران بالقوه شامل بنیان‌گذاران کسب‌وکار، خانواده و آشنایان، شتاب‌دهنده‌ها، سرمایه‌گذاران خطرپذیر، انجل اینوستورها، پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری جمعی و ... انجام دهید و در نهایت، مناسب‌ترین سرمایه‌گذار را برای بیزینس خود انتخاب کنید.

اهمیت پیچ دک در جذب سرمایه

یک پیچ دک خوب باید بتواند مهم‌ترین جنبه‌های کسب‌وکار شما را برجسته کند. ارائه استارتاپ در مقابل سرمایه‌گذاران فرصتی است که در مقابل آنها قرار دارد و باید بتوانند به بهترین وجه از آن استفاده کنند. ارائه شما تأثیر زیادی بر روند جذب سرمایه‌تان خواهد داشت. یک پیچ دک خوب تنها در صورت پوشش دادن اطلاعات کامل، نظر سرمایه‌گذاران را به سوی خود جلب خواهد کرد. اطلاعاتی نظیر شرکت، تیم، رقابت، بازار، برنامه‌های آینده و نیازهای مالی باید در قالب یک روایت جذاب در زمانی کوتاه ارائه شود تا سرمایه‌گذاران از روند کسب‌وکار شما مطلع شوند و این هنر شماست که بتوانید این داده‌ها را در عرض چند دقیقه به شیوه‌ای جذاب و گیرا ارائه دهید.

بیشتر بخوانید: چطور یک پیچ دک عالی داشته باشیم؟

سرمایه‌گذار روی اسب‌سوار شرط‌بندی می‌کند نه اسب

این ضرب‌المثل به روشنی اهمیت اعضای یک تیم را در روند جذب سرمایه نشان می‌دهد. استارتاپ‌هایی که در مراحل اولیه رشد خود به دنبال جمع‌آوری مالی هستند، محصول چندان قوی‌ای ندارند که آن را در بازار مصرف آزمایش کرد؛ اما در مقابل، می‌توانند تیمی داشته باشند که موفقیت محصول‌شان را تضمین کند. بر همین اساس نیز آن چیزی که در وهله اول نظر سرمایه‌گذاران را جلب خواهد کرد، اعضا تیم شماست؛ هر اندازه تیم‌تان کامل‌تر و منسجم‌تر باشد، شانس بیشتری برای جذب سرمایه در راندهای اولیه خواهید داشت.

نتیجه

جذب سرمایه و زمان انجام آن و اصلا این نکته که آیا به فاندریزینگ نیاز داریم یا خیر، در فرایند توسعه استارتاپ‌ها بسیار مهم است. بر این اساس، قبل از اینکه به فرایند جمع‌آوری مالی اقدام کنیم، باید از خودمان بپرسیم آیا نیازی به این کار است یا خیر؟ اگر پاسخ‌مان به این سؤال مثبت بود، باید به دنبال این باشیم که چه زمانی برای جذب سرمایه ما مناسب است، باید در مرحله بذری اقدام کنیم یا سری‌های A/B/C/D و از همه مهم‌تر اینکه بدانیم چه زمانی برای جذب سرمایه آماده هستیم؟