چطور یک پیچ دک عالی داشته باشیم؟

 

پیچ دک (Pitch Deck) را باید بخشی از محتوا به شمار آورد؛ محتوایی که باید نظر سرمایه‌گذاران را به سوی خود جلب کند تا سرمایه خود را در مراحل آغازین رشد یک استارتاپ به سمت آن سرازیر کنند.

بر این اساس یک پیچ دک خوب، یعنی یک ارائه جذاب، روایی و داستان‌گونه که چشم‌انداز، برنامه‌ها، تاریخچه و نیازهای یک استارتاپ را در مدت زمان کوتاه و معینی بیان می‌کند.

اگر بخواهیم یک تعریف ساده و مختصر از پیچ دک ارائه دهیم باید بگوییم روشی استاندارد برای ارائه استارتاپ‌ها که به منظور جذب سرمایه و تأمین بودجه کسب‌وکار خود به کار می‌برند. البته فراموش نکینم که وقتی نوبت به پیچ دک سرمایه گذاری می‌رسد، نمی‌توان برای همه یک نسخه پیچید، بلکه هر استارتاپی ارائه مخصوص به خود را خواهد داشت.

قبل از پیچ دک مخاطب‌تان را بشناسید

یکی از نکات مهمی که قبل از تهیه محتوای پیچ دک باید در نظر داشته باشید, شناختن مخاطبان‌تان است. شما باید محتوایی را ارائه دهید که سرمایه‌گذاران آن را متوجه شده و اهمیت آن را درک کنند. به عنوان مثال از خودتان بپرسید که آیا سرمایه‌گذارانی که در جلسه ارائه شما حاضر خواهند بود، فرصت بازاری را که شما ترسیم می‌کنید، درک خواهند کرد؟ و آیا نسبت به راه‌حلی که محصولات و خدمات شما برای رفع مشکلات جامعه ارائه می‌دهند، واکنشی نشان خواهند داد یا از نظر آنها فرصت‌ها و راه‌حل‌های شما بی‌تأثیر خواهد بود؟

شناسایی مخاطبان پیچ دک به شما کمک می‌کند تا بتوانید محتوایی مناسب آماده کنید که نظر مخاطبان را به سوی شما جلب کند. از سوی دیگر متوجه این نکته هم می‌شوید که به چه جزئیاتی در ارائه خود بپردازید و کدام جزئیات را نادیده بگیرید.

لحن درست پیچ دک خود را پیدا کنید

فراموش نکنید که بخشی از هر پیچ دک را لحن محتوای شما تشکیل می‌دهد؛ نوع لحنی که برای ارائه خود برمی‌گزینید در تصمیم سرمایه‌گذاران تأثیرگذار خواهد بود؛ بنابراین سعی کنید روایت خود را به گونه‌ای نتظیم کنید که از نظر لحن روایی نیز با مذاق سرمایه‌گذارانی که قرار است برای آنها ارائه دهید، سازگار باشد.

انتخاب درست لحن به جذابیت ارائه شما کمک خواهد کرد و توجه سرمایه‌گذاران به سمت شما جلب خواهد شد. برای پیدا کردن لحن درست سخنرانی، باید مخاطب‌تان را به درستی بشناسید و در کنار این فرایند، روی فن بیان خود هم کار کنید.

چند پیچ دک آماده داشته باشید

اگرچه در نهایت شما باید یک پیچ دک اصلی را آماده کنید، اما نوع ارائه شما ممکن است باعث ایجاد تغییراتی شود. به عنوان مثال اگر آن را به صورت تک به تک برای سرمایه‌گذاران بیان کنید یا در جمعی از سرمایه‌گذاران ارائه دهید، طبیعتا باید تغییراتی را در نظر بگیرید. بر این اساس 3 نوع ارائه برای پیچ دک در نظر گرفته شده است که باید محتوای خود را برای هر سه حالت آماده کنید، زیرا ممکن است در زمان‌های مختلف به هر سه محتوا نیاز پیدا کنید:

1- ارائه ایمیلی

ممکن است قرار باشد ارائه خود را از طریق ایمیل برای سرمایه‌گذاران ارسال کنید؛ در این صورت محتوای شما باید کوتاه و مختصر باشد، اما در عین حال جزئیات کافی نیز در آن گنجانده شده باشد تا سرمایه‌گذار بتواند به درک کاملی از آن رسیده و تصمیم‌گیری کند.

برای تهیه چنین محتوایی بهتر است اینطور تصور کنید که شما در آنجا حضور ندارید و در نتیجه باید به سؤالات احتمالی سرمایه‌گذار پاسخ داده و در عین حال از ذکر موارد غیرضروری هم خودداری کنید.

2- ارائه تک به تک

در این مورد باید بتوانید متن ارائه خود را به صورت تک به تک برای سرمایه‌گذاران بیان کنید. در این روش شما در مقابل سرمایه‌گذار ایستاده‌اید و هر لحظه ممکن است از شما سؤال بپرسد؛ پس بهتر است ارائه خود را مختصر کنید تا بتوانید به سؤالاتی که از شما پرسیده می‌شود، پاسخ‌هایی قانع‌کننده بدهید. مدیریت زمان در این نوع ارائه اهمیت زیادی دارد.

3- ارائه در مقابل گروه سرمایه‌گذاران

مورد سوم یعنی ارائه پیچ دک در مقابل گروهی از سرمایه‌گذاران نسبت به دو نوع قبلی معمول‌تر است و اغلب استارتاپها و کارآفرینان از این شیوه برای بیان داستان خود استفاده می‌کنند. در این روش باید جزئیات کافی را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دهید و در عین حال روی لحن و بیان خود کار کنید تا بتوانید با اعتماد به نفس کامل، ارائه‌ای بی‌نقص و جذاب را بیان کنید.

ارائه‌تان را کوتاه کنید

یک پیچ دک استاندارد باید در مدت زمان 3 دقیقه و 44 ثانیه ارائه شود. شاید در وهله اول چنین زمانی کمی عجیب و حتی ترسناک به نظر برسد، چطور می‌شود در مدت زمانی کمتر از 4 دقیقه، داستان کسب‌وکار خود را از شکل‌گیری ایده تا اهداف و چشم‌انداز و فرصت‌های بازار و توسعه محصول و ... بیان کرد؟!

تهیه یک ارائه کوتاه که تمام موارد ضروری و مورد نیاز سرمایه‌گذاران را پوشش دهد، نیاز به صرف زمان و برنامه‌ریزی‌های دقیق دارد؛ همانطور که گفتیم اول باید مخاطبان را بشناسید و در گام‌های بعدی نیز بسته به نوع ارائه‌ای که خواهید داشت، محتوای خود را تنظیم کنید. طبیعتا ارائه‌های آزمایشی پیچ دک در مقابل سایر دوستان و همکاران‌تان گزینه خوبی برای تمرین و رفع ایرادهای احتمالی محسوب می‌شود.

همچنین یکی از نکات دیگری که به بهبود پیچ دک شما و کوتاه کردن آن کمک می‌کند، تنظیم محتوا در اسلایدهای کمتر است که نسبت تصاویر آنها به متن بیشتر باشد. سرمایه‌گذاران حوصله خواندن متن‌های طولانی شما را در اسلایدها ندارند؛ اما طراحی تصاویری که به صورت فشرده محتوای مورد نظر شما را نشان دهند، قطعا برای آنها جذاب خواهد بود.

بیشتر بخوانید: 10 نکته برای نوشتن پیچ دک

چه چیزی را نباید در پیچ دک قرار دهیم

یکی از اشتباهاتی که ممکن است برخی از استارتاپ‌ها یا کارآفرینان در فرایند پیچ دک خود مرتکب شوند، گنجاندن قرارداد منع افشا در ارائه‌شان است. اکیدا توصیه می‌کنیم که هنگام ارائه خود حتی اشاره‌ای هم به این موضوع و محرمانه بودن آن نکنید، زیرا این شرایط باعث ناراحتی سرمایه‌گذاران بالقوه شده و نظر آنها را نسبت به طرح شما منفی خواهد کرد؛ از این گذشته، ممکن است چنین رویکردی باعث تمسخر شما از سوی سرمایه‌گذاران شود.

به شما اطمینان می‌دهیم که احتمال دزدیده شدن ایده شما بسیار ناچیز است؛ زیرا این ایده توسط خود شما در حال اجراست و سرمایه‌گذاران نیز به وفور با چنین ایده‌هایی از سوی کسب‌وکارها مواجه می‌شوند.

سخن پایانی

تولید یک محتوای باکیفیت برای پیچ دک ، یکی از مهم‌ترین کارهایی است که استارتاپ‌ها و کارآفرینان برای تأمین بودجه کسب‌وکار خود و جذب سرمایه انجام می‌دهند؛ بر این اساس آشنایی با اصول اولیه آن برای کسانی که در فضای کارآفرینی و اکوسیستم استارتاپی فعالیت می‌کنند؛ ضروری است.

برای داشتن یک پیچ دک عالی:

1- مخاطبان‌تان را بشناسید

2- لحن درست سخنرانی‌تان را پیدا کنید

3- برای انواع ارائه آماده باشید

4- 3 دقیقه و 44 ثانیه را فرمواش نکنید